Cydraddoldeb Rhywiol a’r Gymuned Ryngwladol.

1af mewn cyfres o 4 erthyglau, Lena Kloster, intern Chwarae Teg oddi ar y ‘Rhaglen Leonardo da Vinci‘ gyda’r Tîm Polisi, yn archwilio sut mae cymunedau rhyngwladol yn mynd i’r afael Cydraddoldeb Rhywiol.

Sut mae cymunedau rhyngwladol yn mynd i’r afael â Chydraddoldeb Rhywiol? Pa fframweithiau polisi a llwyfannau gweithredu sy’n bodoli’n fyd eang?

Rydym yn ystyried rôl Menywod y Cenhedloedd Unedig, y Sefydliad Llafur Rhyngwladol ( ILO ), y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd ( OECD ) a’r Undeb Ewropeaidd o ran hyrwyddo hawliau cydraddoldeb rhywiol a brwydro yn erbyn gwahaniaethu ar sail rhyw.

Menywod y Cenhedloedd Unedig.

Mae cydraddoldeb rhywiol yn fater y mae’r gymuned ryngwladol yn mynd ati’n ddiwyd i fynd i’r afael ag ef. Y Cenhedloedd Unedig sy’n gwneud hyn yn bennaf. Mae’r United Nations Entity for Gender Equality and the Empowerment of Women – UN Women, a sefydlwyd ym mis Gorffennaf 2010, wedi mabwysiadu ymagwedd gadarn at gydraddoldeb rhywiol.

“Mae newid ar y gweill. Mae’n rhaid cael newid” ~ Phumzile Mlambo-Ngcuka.

Phumzile yw Cyfarwyddwr Gweithredol Menywod y Cenhedloedd Unedig a’i bedwar maes penodol yn system y Cenhedloedd Unedig: Division for the Advancement of Women ( DAW ), International Research and Training, Institute for the Advancement of Women ( INSTRAW ), Office of the Special Adviser on Gender Issues and Advancement of Women ( OSAGI ) a’r United Nations Development Fund for Women ( UNIFEM ).

Drwy ffurfio polisïau, safonau byd-eang a’r hyn sy’n arferol, mae system y Cenhedloedd Unedig yn rhoi cefnogaeth ariannol a thechnegol i wledydd mewn angen yn ogystal â chryfhau’r broses o gydweithredu â chymdeithas sifil.

Mae’r Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women ( CEDAW ), sy’n cael ei alw yn “fil rhyngwladol“ ar gyfer hawliau menywod ac a fabwysiadwyd yn 1979 gan Gynulliad Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig, yn disgrifio anghydraddoldeb rhywiol fel a ganlyn:

“…any distinction, exclusion or restriction made on the basis of sex which has the effect or purpose of impairing or nullifying the recognition, enjoyment or exercise by women, irrespective of their marital status, on a basis of equality of men and women, of human rights and fundamental freedoms in the political, economic, social, cultural, civil or any other field.”

Noder: i ddarllen y Confensiwn yn llawn, ewch i: un.org/womenwatch.

Un o brif brosesau Menywod y Cenhedloedd Unedig oedd y Beijing Declaration and Platform for Action.

“The Beijing Declaration and Platform for Action of 1995 is a visionary agenda for the empowerment of women. It remains the most comprehensive global policy framework and blueprint for action, and is a current source of guidance and inspiration to realize gender equality and the human rights of women and girls, everywhere” ( Beijing Declaration and Platform for Action, 1995, Ailargraffwyd gan Fenywod y Cenhedloedd Unedig yn 2014 ).

Lawrlwythwch y Datganiad Beijing . . . fel PDF: unwomen.org.

Mae 189 o aelodau-wladwriaethau wedi nodi 12 o feysydd y Datganiad sy’n peri pryder:

Menywod a’r amgylchedd – Menywod mewn grym ac yn gwneud penderfyniadau — Y ferch fel plentyn – Menywod a’r economi — Menywod a thlodi — Trais yn erbyn menywod — Hawliau dynol menywod — Addysg a hyfforddiant menywod — Mecanweithiau sefydliadol ar gyfer datblygu menywod — Menywod ac iechyd — Menywod a’r cyfryngau — Menywod a gwrthdaro arfog.

Prif rôl menywod y Cenhedloedd Unedig yw grymuso menywod ledled y byd drwy greu heddwch a diogelwch, drwy roi terfyn ar drais yn erbyn menywod a thrwy fuddsoddi mewn prosesau sy’n grymuso menywod yn economaidd ac yn wleidyddol.

Mae gweithredoedd dyngarol, llywodraethu a chynllunio cenedlaethol, agenda datblygu Ôl-2015, Nodau Datblygu Cynaliadwy, HIV ac AIDS wedi’u cynnwys yn y rhestr o genadaethau hefyd.