Yn aml, mae menywod a dynion yn cael eu heffeithio’n wahanol gan benderfyniadau’r llywodraeth.

… Un rheswm am hyn yw sefyllfa wahanol menywod a dynion yn y cartref a’r farchnad lafur.

Erbyn hyn, mae Llywodraeth Cymru newydd yn dechrau troi ei sylw at ddatblygu’r Rhaglen Lywodraethu.

Mae’n hanfodol bod y rhaglen hon yn sensitif i wahaniaethau rhwng y rhywiau er mwyn creu Cymru lle mae menywod yn cyflawni a ffynnu.

Dros yr wythnosau nesaf, byddwn yn amlygu nifer o feysydd polisi allweddol a ddylai gael blaenoriaeth yn y Rhaglen Lywodraethu yn ein barn ni, ac yn cyfeirio at sut y gallai gwahaniaethau rhwng y rhywiau ddylanwadu ar bolisïau a gwasanaethau yn y meysydd hyn.

Teithiau Menywod sy’n Gweithio – ymchwil i batrymau cymudo dynion a merched yng Nghymru.

Mae dull, pellter a chost cymudo i’r gwaith yn benderfyniadau pwysig i unrhyw unigolyn sy’n asesu ei opsiynau cyflogaeth.

Yn ddiweddar, mae Chwarae Teg wedi derbyn cymorth gan y Swyddfa Ystadegau Gwladol i ymchwilio i batrymau cymudo dynion a menywod yng Nghymru.

Mae’r gwaith ymchwil yn rhoi cipolwg i ni o’r patrymau cymudo presennol yng Nghymru ac effaith teithio i’r gwaith ar gyfleoedd cyflogaeth dynion a menywod.

Ddeng mlynedd yn ôl, roedd gan 77% o ddynion a 57% o fenywod fynediad i gar bob dydd.

Erbyn hyn, mae 65% o ddynion a 63% o fenywod yng Nghymru yn gyrru i’r gwaith, sy’n golygu bod menywod yn dibynnu llai o lawer ar drafnidiaeth gyhoeddus nag o’r blaen.

Er bod y ffigurau ar gyfer dynion a menywod yn fwy cyfartal, menywod economaidd anweithgar yw’r grŵp lleiaf tebygol o gael mynediad i gar bob dydd, sy’n cyfyngu ar eu cyfleoedd cyflogaeth.

Mae llawer mwy o bobl yn teithio i’r gwaith yn y car yng Nghymru nag yn Lloegr, ac mae’n debyg mai diffyg trafnidiaeth gyhoeddus sy’n gyfrifol am hyn, yn enwedig mewn ardaloedd gwledig.

O safbwynt dulliau teithio eraill, mae mwy o fenywod na dynion yn cerdded i’r gwaith neu’n teithio ar y bws, mae mwy o ddynion na menywod yn seiclo i’r gwaith neu’n gweithio o gartref, ac mae nifer gyfartal o ddynion a menywod yn teithio i’r gwaith ar y trên.

Er bod dynion a menywod wedi dechrau defnyddio dulliau cymudo i’r un graddau yn ddiweddar, nid yw hynny’n wir am bellteroedd teithio.

Mae dynion yn fwy tebygol o gymudo ymhellach, sy’n golygu bod swyddi gwell a chyflogau uwch o fewn eu cyrraedd.

Mae menywod yn fwy tebygol o weithio’n agosach i’w cartrefi, sy’n golygu ei bod yn fwy cyfleus iddynt dreulio mwy o amser gartref gan barhau â’u rôl fel y prif ofalwyr.

Mae hyn yn atgyfnerthu’r syniad mai dynion yw’r prif enillwyr cyflog ac mai menywod sy’n cynnal y cartref ac yn gofalu am y teulu.

Mae’r gost o gymudo yn fater llawer mwy cymhleth wrth ystyried gwahaniaethau rhwng y rhywiau.

Mae menywod yn fwy tebygol o weithio’n rhan-amser a pheidio â theithio mor bell. O ganlyniad, mae costau cymudo menywod yn llai, ond rhaid cofio eu bod yn ennill cyflogau is.

Ar y llaw arall, mae dynion yn teithio ymhellach ac maent yn fwy tebygol o weithio’n llawn amser ac ennill mwy o arian. O ganlyniad, mae costau cymudo dynion yn uwch.

Mae costau teithio uchel yn rhwystr i lawer o bobl wrth iddynt asesu eu dewisiadau cyflogaeth, yn enwedig gan fod costau trafnidiaeth gyhoeddus a thrafnidiaeth ffordd wedi cynyddu’n gynt o lawer na chyflogau dynion a menywod dros y blynyddoedd diwethaf.

Fodd bynnag, i bobl sy’n dibynnu ar drafnidiaeth gyhoeddus, mae gan weithwyr llawn amser fwy o fantais ar hyn o bryd.

Mae tocynnau tymor ar gyfer trenau yn golygu bod pobl yn gallu teithio sawl gwaith yr wythnos yn rhatach na thrwy brynu tocynnau dydd unigol.

Po fwyaf y mae rhywun yn teithio bob wythnos, mwya’n byd o arian y mae’n ei arbed. Wrth gwrs, nid yw hyn yn fantais i weithwyr rhan-amser nad oes angen iddynt deithio pum diwrnod yr wythnos, ac mae’r rhan fwyaf o’r gweithwyr hyn yn fenywod.

Mae’n rhaid i wahaniaethau rhwng y rhywiau mewn patrymau cymudo gael eu hystyried wrth ddatblygu polisïau a buddsoddiad mewn trafnidiaeth.

Gydag ansicrwydd gwleidyddol ac economaidd ar y gorwel, mae’n hanfodol bwysig nad yw menywod yng Nghymru yn dioddef yn waeth na neb arall.

Wrth i’r Rhaglen Lywodraethu gael ei datblygu, mae trafnidiaeth yn debygol o fod yn ystyriaeth bwysig, gyda buddsoddiad wedi’i gynllunio yn y seilwaith ffordd a rheilffordd, ac wrth i gomisiwn seilwaith newydd gael ei ddatblygu.

Mae’n rhaid i wahaniaethau rhwng y rhywiau mewn patrymau cymudo gael eu hystyried wrth ddatblygu polisïau a buddsoddiad mewn trafnidiaeth.

Yn benodol, rydym yn awyddus i weld camau gweithredu i ddatblygu system drafnidiaeth integredig er mwyn cefnogi dulliau newydd, hyblyg o ddarparu tocynnau a fyddai o fudd i weithwyr rhan-amser.

Gallai hyn wneud pethau’n haws i fenywod sy’n gweithio yng Nghymru.

Lawrlwytho.

Teithiau Menywod sy’n Gweithio. Teithiau Menywod sy’n Gweithio: Crynodeb Gweithredol ac Argymhellion.

Research

Cysylltiedig.

O Dan Sylw: Prentisiaethau o safon i bawb.