Pan oeddech chi’n blentyn, beth oeddech chi eisiau’i wneud ar ôl tyfu i fyny? Meddyg? Athro? Peiriannydd?

Yn ein herthygl ‘O Dan Sylw’ ddiweddaraf, rydym yn ystyried sut mae amgylcheddau dysgu yn gallu dylanwadu ar ein penderfyniadau ar gyfer y dyfodol, a sut mae syniadau am rywedd yn gallu effeithio arnynt yn gynnar mewn bywyd.

Yn ôl gwaith ymchwil, mae plant yn dechrau datblygu ymwybyddiaeth o rywedd pan eu bod mor ifanc â thair oed. Erbyn iddynt gyrraedd 7 oed, mae’r rhan fwyaf wedi datblygu hunaniaeth o ran rhywedd a byddant yn dechrau gweithredu a gwneud dewisiadau yn unol â hynny.

Ond gan mai rôl draddodiadol menywod mewn cymdeithas yw gofalu am eraill yn gyntaf ac ennill cyflog yn ail, mae gwneud penderfyniadau yn unol â rhywedd, er yn anymwybodol, yn gallu cyfyngu ar ddewisiadau merched.

At hynny, mae llawer mwy o fenywod yn gweithio mewn sectorau cyflog isel fel gofalwyr, arianwyr, glanhawyr, arlwywyr a chlercod – sy’n cyfrannu at fwlch cyflog parhaus rhwng y rhywiau.

Ni allwch chi fod yn rhywbeth na allwch chi ei weld.

Mae esiamplau cadarnhaol mewn sectorau anhraddodiadol yn allweddol i ehangu dyheadau a disgwyliadau merched ar gyfer y dyfodol.

Mae prinder difrifol o fenywod mewn diwydiannau fel gwyddoniaeth ac adeiladu, sy’n cael eu hystyried fel diwydiannau allweddol ar gyfer ffyniant economi Cymru yn y dyfodol.

Mae’n rhaid i ni annog merched i astudio a datblygu gyrfaoedd yn y meysydd hyn er mwyn manteisio’n llawn ar gyfleoedd yn y dyfodol.

Herio stereoteipio.

Mae’n bwysig, felly, bod rhieni, athrawon a phawb sy’n ymwneud â datblygiad plentyn yn herio stereoteipio yn gynnar.

Mae gan sefydliadau addysgol, ac ysgolion yn benodol, gyfraniad allweddol i’w wneud at y gwaith hwn.

Wrth i Lywodraeth Cymru lunio’r Rhaglen Lywodraethu newydd, mae ganddi gyfle i roi blaenoriaeth i greu amgylcheddau dysgu sy’n gynhwysol o safbwynt y rhywiau yng Nghymru.

Gall ein hysgolion ni fod yn esiampl i’r byd, gan sicrhau bod gan fechgyn a merched gyfle cyfartal gwirioneddol wrth dyfu’n oedolion.

Mae adolygiadau o’r cwricwlwm cenedlaethol a hyfforddiant athrawon yng Nghymru wedi’u cynnal yn ddiweddar, ac mae cynlluniau wrthi’n cael eu creu a’u treialu.

Mae hyn yn sylfaen delfrydol ar gyfer creu’r amgylcheddau dysgu hyn.

Rydym wedi nodi sawl blaenoriaeth allweddol er mwyn cyrraedd y nod:

  • Sicrhau bod y cwricwlwm newydd yn gwneud cyfraniad allweddol at herio stereoteipio.
  • Sicrhau bod hyfforddiant ymwybyddiaeth o’r rhywiau yn rhan annatod o hyfforddiant cychwynnol athrawon, DPP a hyfforddiant ar gyfer gweithwyr gyrfaoedd proffesiynol.
  • Meithrin cysylltiadau cryfach rhwng ysgolion a busnesau lleol, gan ganolbwyntio ar gynnig amrywiaeth ehangach o ddewisiadau i ferched drwy esiamplau cadarnhaol a phrofiad gwaith ystyrlon.
  • Defnyddio arolygiadau Estyn i archwilio i ba raddau y mae stereoteipio ar sail rhyw’n cael ei herio yn yr ystafell ddosbarth ac wrth roi cyngor ar yrfaoedd.

Cysylltiedig.

Papurau Polisi: Addysg a Sgiliau.

O Dan Sylw: Merched mewn arweinyddiaeth.