Etholiad Cyffredinol 2015

Beth mae canlyniadau’r etholiad cyffredinol yn ei olygu i fenywod yng Nghymru?


Darlun. Cymeriad. Menyw wynebu ymlaen cynnal chwyddwydr.

Ar ôl yr etholiad cyffredinol ar 7 Mai 2015, mae gan y DU Lywodraeth Geidwadol â mwyafrif bellach

Ystyried beth allai hyn ei olygu i fenywod yng Nghymru ar sail yr addewidion a wnaed ym maniffesto’r Blaid Geidwadol mewn meysydd polisi penodol.

1. Yr effaith ar fenywod yng Nghymru.

CYFLOGAU.

  • ADDEWID:  Cynyddu’r Isafswm Cyflog Cenedlaethol yn unol â’r Comisiwn Cyflogau Isel ( LPC ), sy’n debygol o fod dros £8 yr awr erbyn 2020.
  • EFFAITH:  Mae menywod yn llawer mwy tebygol o weithio mewn swyddi cyflog isel ac felly byddant yn elwa mwy ar gynnydd yn yr isafswm cyflog.
  • ADDEWID:  Parhau i annog busnesau a sefydliadau eraill i dalu’r cyflog byw os ydynt yn gallu fforddio hynny.
  • EFFAITH:  Fel yr uchod, bydd menywod yn elwa fwy.

TRETHI.

  • ADDEWID:  Codi’r trothwy treth incwm i £12,500 erbyn 2020 a phasio deddf i sicrhau bod gennym Isafswm Cyflog Di-dreth yn y DU.
  • EFFAITH:  Gallai hyn fod o fudd i fenywod mewn swyddi cyflog isel gan y bydd yn sicrhau na fydd y mwyafrif o bobl ar yr Isafswm Cyflog Cenedlaethol yn talu unrhyw dreth incwm. I’r rhai sy’n gweithio’n rhan-amser, bydd cynnydd mewn cyflog yr awr yn fwy buddiol gan nad ydynt yn gweithio digon o oriau o reidrwydd i gyrraedd y trothwy presennol.
  • ADDEWID:  Cyflwyno Lwfans Treth Trosglwyddadwy ( TTA ) neu “lwfans treth priodas” – bydd cyplau priod/cyplau â phartneriaeth sifil yn gallu trosglwyddo cyfran o’u hincwm di-dreth i’w partner.
  • EFFAITH:  Mae’r Grŵp Cyllideb Menywod wedi nodi mai dynion fydd 85% o’r rhai y bydd eu hincwm yn codi gyda’r TTA ac nad yw’r polisi yn annog cyplau lle mae’r ddau yn ennill gan fod 1 partner yn gweithio/ennill llai yn gwneud mwy o synnwyr.

CYFLOGAETH.

  • ADDEWID:  Dymchwel y rhwystrau sy’n atal menywod a phobl anabl rhag gweithio.
  • EFFAITH:  Mae’n dda gweld safbwynt ar y mater hwn yn y maniffesto. Mae’n amhosibl asesu’r effaith tan i ni gael rhagor o fanylion ar ba ymyriadau a ddefnyddir.
  • ADDEWID:  Bydd gofyn i fusnesau â 250+ o weithwyr gyhoeddi’r gwahaniaeth rhwng cyflog cyfartalog dynion a menywod.
  • EFFAITH:  Bydd cynyddu tryloywder o ran cyflogau yn helpu i fynd i’r afael â’r bwlch cyflog rhwng y ddau ryw.
  • ADDEWID:  Gweithio i ddileu natur gyfyngedig contractau dim oriau.
  • EFFAITH:  Mae menywod yn fwy tebygol o weithio mewn rolau contractau dros dro a dim oriau. Bydd eu hamddiffyn yn well yn rhoi gwell ansawdd bywyd iddynt ac incwm mwy sefydlog.

LLES A CHALEDI

  • ADDEWID:  Toriadau o “12 biliwn pellach i’r gyllideb les.
  • EFFAITH:  Nid yw manylion llawn y toriadau hyn wedi’u cyhoeddi eto. Hyd yma, mae’r newidiadau i les wedi effeithio fwy ar fenywod gan eu bod yn dibynnu ar fudd-daliadau am gyfran uwch o’u hincwm.
    Awgrymodd dogfennau a baratowyd gan yr Adran Gwaith a Phensiynau yn ystod y llywodraeth ddiwethaf mewn perthynas â thoriadau lles pellach y gellid gostwng budd-dal plant a thâl; mamolaeth i wneud arbedion pellach. Cytunir yn eang nad oes llawer ar ôl i’w dorri o fudd-daliadau oedran gweithio felly mae’n debyg y bydd yn rhaid diwygio/torri budd-daliadau cyffredinol fel budd-dal plant i gyflawni’r ffigur hwn o £12 biliwn.
  • ADDEWID:  Cwblhau’r broses o gyflwyno’r Credyd Cynhwysol yn raddol.
  • EFFAITH:  Mae pryderon yn parhau ynghylch y diffyg cymhelliant y mae’r Credyd Cynhwysol yn ei gynnig i ail enillwyr (menywod fel arfer) a hefyd y taliadau uwch am waith rhan-amser o gymharu â llawn amser, a allai waethygu’r problemau presennol o ran gwahanu galwedigaethol.
  • ADDEWID:  Ni fydd gan bobl ifanc 18-21 oed ar lwfans ceisio gwaith hawl awtomatig i fudd-dal tai.
  • EFFAITH:  Bydd angen ymchwilio ymhellach i weld a allai hyn gael effaith ar sail rhyw. Gallai peidio ag eithrio mamau ifanc o hyn achosi problemau difrifol.
  • ADDEWID:  Gostwng y terfyn budd-daliadau aelwyd o £26,000 i £23,000.
  • EFFAITH:  Hyd yma, nid yw’r terfyn budd-daliadau wedi cael llawer o effaith y tu allan i Lundain. Gallai ei ostwng i £23,000 weld ei effeithiau’n cael eu teimlo’n fwy eang. Fel gyda llawer o ddiwygiadau lles, mae hyn yn debygol o gael ei deimlo’n fwy llym gan fenywod sy’n aml yn rheoli cyllideb yr aelwyd ac sy’n fwy tebygol o ddibynnu ar fudd-daliadau ar gyfer incwm.
  • ADDEWID:  Rhewi budd-daliadau oedran gweithio am ddwy flynedd o fis Ebrill 2006.
  • EFFAITH:  Bydd effaith hyn yn amrywio yn dibynnu ar chwyddiant. Os yw cost eitemau bob dydd yn parhau i godi, gallai hyn olygu na fyddai llawer o’r bobl ar fudd-daliadau – ac mae llawer o’r rhain yn fenywod – yn gallu fforddio eitemau sylfaenol.

GOFAL AC ABSENOLDEB RHIANT.

  • ADDEWID:  Mae’r Ceidwadwyr wedi gwneud nifer o addewidion am ofal plant sy’n gymwys i Loegr yn unig, gan gynnwys cynyddu nifer y lleoedd gofal plant am ddim sydd ar gael.
  • EFFAITH:  Er na fydd hyn yn uniongyrchol berthnasol i Gymru, gallai arwain at y Ceidwadwyr Cymreig yn rhoi pwysau ar Lywodraeth Cymru i ddilyn yr esiampl honno a chynyddu darpariaeth gofal iechyd am ddim yma.

TRAFNIDIAETH.

  • ADDEWID:  Rhewi holl brisiau trenau mewn termau real am dymor y Senedd nesaf i gyd; dim ond yn unol â’r Mynegai Prisiau Adwerthu y bydd prisiau a reoleiddir yn gallu cynyddu ac ni fydd gan gwmnïau gweithredu trenau unrhyw hyblygrwydd i godi prisiau’n uwch na hyn.
  • EFFAITH:  Llywodraeth Cymru sy’n gyfrifol am brisiau yng Nghymru felly ni fydd y polisi hwn yn uniongyrchol berthnasol, ond gall arwain at bwysau gan y Ceidwadwyr Cymreig ar Lywodraeth Cymru i ddilyn yr esiampl honno a gallai arwain at effaith fwy organig hefyd. Gan eu bod yn defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus yn amlach, gallai’r polisi hwn fod o fudd i fenywod sy’n dibynnu ar drafnidiaeth gyhoeddus i gyrraedd y gwaith, hyfforddiant a gwasanaethau.

MENYWOD MEWN ROLAU ARWEINYDDIAETH

  • ADDEWID:  Ceisio sicrhau cynnydd pellach yn nifer y menywod ar Fyrddau FTSE.
  • EFFAITH:  Mae’r targed gwirfoddol a bennwyd gan yr Arglwydd Davies wedi cael rhywfaint o lwyddiant, yn enwedig ar lefel anweithredol. Mae’n rhaid i gamau gweithredu pellach geisio targedu’r materion sy’n atal cynnydd yn nifer y menywod ar lefel weithredol.
  • ADDEWID:  Ceisio sicrhau cynnydd pellach yn nifer yr ASau a phenodiadau cyhoeddus benywaidd.
  • EFFAITH:  Bu cynnydd bach pellach yn nifer yr ASau benywaidd yn yr etholiad hwn. Bydd angen gwaith trawsbleidiol i weld mwy o gynnydd y tro nesaf, yn debyg i’r hyn sy’n cael ei wneud gan y Llywydd yng Nghymru. Mae lle i Loegr ddilyn esiampl Cymru yn hyn o beth – e.e. prosiect WiPL.
  • ADDEWID:  Cynyddu nifer y menywod ar gyrff llywodraethu chwaraeon cenedlaethol i o leiaf 25% erbyn 2017.
  • EFFAITH:  Os oes cyrff sy’n cynrychioli’r DU gyfan bydd hyn o fudd i fenywod yng Nghymru.

TRAIS YN ERBYN MENYWOD A MERCHED.

  • ADDEWID:  Bydd yr holl eiriolwyr a gyllidir yn gyhoeddus yn derbyn hyfforddiant dioddefwyr arbennig cyn cael ymwneud ag achosion troseddau rhywiol difrifol.
  • EFFAITH:  Gallai hyn helpu i sicrhau bod mwy o achosion o dreisio yn cael eu herlyn yn llwyddiannus.

MEWNFUDO.

  • ADDEWID:  Gofynion mwy llym i ymfudwyr siarad Saesneg er mwyn gallu manteisio ar gyfleoedd cyflogaeth yn y sector cyhoeddus a bydd gofyn i’r rhai sy’n dod i’r DU ar fisa teulu gyda Saesneg sylfaenol yn unig ddod yn fwy rhugl gydag amser gyda phrofion iaith newydd ar gyfer y rhai sydd am ymestyn eu fisa.
  • EFFAITH:  Gall menywod wynebu rhwystrau ychwanegol wrth geisio cael gafael ar ddarpariaeth Saesneg fel Iaith Arall (ESOL) fel diffyg gofal plant a thrafnidiaeth a phroblemau o ran amseriad dosbarthiadau. Mae darpariaeth dosbarthiadau ESOL Lefel 2+ uwch yn gyfyngedig hefyd.

HAWLIAU DYNOL.

  • ADDEWID:  Disodli’r Ddeddf Hawliau Dynol gyda Bil Hawliau Prydain.
  • EFFAITH:  Bydd hyn yn effeithio ar lawer o grwpiau agored i niwed a gallai arwain at hawliau dynol gwahanol yn y DU i weddill y byd. Mae cwestiynau wedi’u codi am yr effaith bosibl ar gytundebau datganoli hefyd gan fod y Ddeddf Hawliau Dynol yn ganolog i’r tri.