Cyfle i Ddisgleirio: Sut i roi tystiolaeth i bwyllgorau’r Cynulliad.

Cyflwyniad.

Yn gyffredinol, mae tuedd i fwy o ddynion na menywod roi tystiolaeth i ymchwiliadau pwyllgorau Cynulliad Cenedlaethol Cymru.

Rhwng mis Gorffennaf 2011 a mis Mawrth 2014, cafwyd 369 o ymddangosiadau gan dystion gerbron y Pwyllgor Menter a Busnes.

Dim ond 110 o’r rhain oedd gan fenywod, ac mae’r ffigur hwn yn disgyn i 96 os ydym yn diystyru ymddangosiadau Gweinidog yr Economi, Gwyddoniaeth a Thrafnidiaeth.

Ar sail y ffigurau hyn, menywod oedd 26% o’r tystion a alwyd i roi tystiolaeth i’r Pwyllgor.

Gan fod cyfran y menywod yn isel, rydym wedi gweithio gyda’r Cynulliad Cenedlaethol i gynnal sesiwn hyfforddi ar gyfer menywod i ddatblygu eu hyder a’u sgiliau

Nid oedd modd i ni gynnig yr hyfforddiant hwn i nifer fawr o fenywod, felly rydym wedi datblygu’r pecyn adnoddau hwn fel bod mwy o fenywod yn gallu manteisio ar y wybodaeth.

Cyngor Cadeirydd ar roi tystiolaeth lafar.

  • Dyma’r ffeithiau allweddol i’w cofio wrth roi tystiolaeth o safbwynt Cadeirydd:

  • Ar ddechrau’r sesiwn, mae’n bosibl y gofynnir i chi a oes gennych unrhyw sylwadau cychwynnol. Os yw hyn yn digwydd, gallwch naill ai fanteisio ar y cyfle i rannu’ch tri phwynt pwysicaf (dim mwy na hynny) neu ddweud eich bod yn hapus i symud ymlaen yn syth i’r cwestiynau.
  • Gall fod yn ddefnyddiol iawn mynd â rhywun gyda chi. Gallai hynny fod yn astudiaeth achos er mwyn cyfleu’ch pwyntiau drwy ddefnyddio enghraifft go iawn.
  • Byddwch yn gryno. Ni fyddwch yn treulio llawer o amser gerbron y pwyllgor, a bydd yr aelodau yn awyddus i ymdrin â chymaint o faterion â phosibl.
  • Nid oes disgwyl i chi wybod popeth, felly os yw’r cwestiwn y tu allan i’ch maes arbenigedd, dylech ddweud hynny a symud ymlaen.
  • Cyfrifoldeb y Cadeirydd yw eich tywys drwy’r broses. Os nad ydych chi ar eich gorau oherwydd awyrgylch y pwyllgor, y Cadeirydd sy’n gyfrifol am hynny.
  • Gofynnwch i’r Clerc am adborth wedyn.
  • Yn anad dim, peidiwch ag anghymwyso’ch hun. Rydych chi wedi’ch gwahodd oherwydd bod y pwyllgor eisiau clywed eich safbwyntiau, felly byddwch yn hyderus ynglŷn â’ch gwybodaeth a’ch arbenigedd.
 

Rhan 1Cyngor i baratoi tystiolaeth ysgrifenedig.

Rhan 2 — Cyngor Cadeirydd ar roi tystiolaeth lafar.

Rhan 3Sut i roi tystiolaeth lafar.

Rhan 4Cofnodi’r dystiolaeth.

Rhan 5Cyngor o safbwynt tyst.