Cynhaliwyd digwyddiad diweddaraf Spotlight – Hyb Ymchwil Cydraddoldeb Rhywiol Chwarae Teg.

Noddwyd gan y Dirprwy Lywydd Ann Jones AC, ar 29 Mehefin 2016 yn Adeilad y Pierhead ym Mae Caerdydd.

Nod Spotlight – Hyb Ymchwil Cydraddoldeb Rhywiol Chwarae Teg yw darparu gofod ar gyfer rhannu, trafod a chefnogi ymchwil i rywedd, cydraddoldeb, yr economi a chymdeithas Cymru.

Mae’r Hyb Ymchwil yn dwyn ynghyd ymchwilwyr a swyddogion polisi o bob math o wahanol feysydd, gan gynnwys y byd academaidd, gwleidyddiaeth, y trydydd sector ac undebau llafur, i rannu ymchwil, cymryd rhan mewn trafodaethau a chynllunio’r ffordd orau o ddefnyddio ymchwil bresennol i ddylanwadu ar bolisi.

Mae’r hyb ymchwil hefyd yn darparu cyfleoedd rhwydweithio i ymchwilwyr a swyddogion polisi.

Noddwyd ein digwyddiad Spotlight diweddaraf ar 29 Mehefin gan Ddirprwy Lywydd Llywodraeth Cymru Ann Jones AC, ac fe groesawyd ystod eang o ymchwilwyr polisi, swyddogion ac academyddion i’r digwyddiad.

Yn ei haraith agoriadol, bu Ann Jones AC yn tynnu sylw at yr ymdrechion mewn perthynas ag ymchwil i gydraddoldeb rhywiol, gan bwysleisio

“y bydd yr ymdrechion hyn i rannu, trafod a chefnogi mentrau yn galluogi mwy o fenywod i gyfrannu’n llawn at ddyfodol economi Cymru a’r gymdeithas ehangach.

“Dywedodd hefyd y byddant yn sicrhau y bydd menywod Cymru yn parhau i elwa ar amgylchedd cadarnhaol a hyderus lle gallant gyrraedd eu llawn botensial.”

Yn dilyn araith agoriadol y Llywydd, cafwyd cyflwyniadau gan Jennifer Dunne o’r Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol ( EHRC ) a Dr Duncan Holtom o’r Uned Pobl a Gwaith.

Cyflwynodd Jennifer Dunne un o brosiectau ymchwil diweddaraf EHRC:

Pregnancy and Maternity Discrimination’.

Gan ddechrau ar nodyn cadarnhaol, dywedodd fod 87% o gyflogwyr yng Nghymru o’r farn bod cefnogi menywod beichiog a’r rhai ar absenoldeb mamolaeth o fudd i’w sefydliad.

Fodd bynnag, aeth Jennifer ymlaen i gyflwyno rhywfaint o newyddion drwg:

  • roedd 71% o’r mamau yng Nghymru yn dweud eu bod nhw wedi cael profiadau negyddol neu wahaniaethol
  • roedd 46% o’r mamau yng Nghymru yn dweud bod cael plentyn wedi cael effaith negyddol ar eu gyrfa (cyfle, statws, diogelwch swydd)
  • byddai 36% o’r mamau yng Nghymru wedi hoffi manteisio ar drefniadau gweithio hyblyg, ond eu bod yn poeni y byddai hynny’n cael ei weld mewn goleuni negyddol.

Mae canfyddiadau’r ymchwil yn dangos bod un busnes bach o bob tri yn ei chael hi’n anodd rheoli absenoldeb mamolaeth ychwanegol, a bod un cyflogwr o bob chwech yn teimlo nad oedd gan fusnesau bach ddigon o adnoddau i ymdopi â hyn.

Daeth Jennifer Dunne â’i chyflwyniad i ben trwy danlinellu rhai meysydd ar gyfer gweithredu, megis ‘Gwella Arferion Cyflogwyr’ — ‘Gwella Mynediad at Wybodaeth a Chyngor’ — ‘Gwella Iechyd a Diogelwch’ a ‘Gwella Mynediad at Gyfiawnder’.

‘Breaking the Links between Poverty and Ethnicity in Wales’.

Cyflwynodd Dr Duncan Holtom ymchwil ddiweddar o’r enw ‘Breaking the Links between Poverty and Ethnicity in Wales’, a gomisiynwyd gan Sefydliad Joseph Rowntree.

Tanlinellodd y cysylltiadau rhwng rhyw, ethnigrwydd a thlodi yn ei gyflwyniad, ac aeth ymlaen i ddweud mai Cymru yw un o’r llefydd tlotaf yn y DU ac, ar y rhan fwyaf o fesurau tlodi, mae menywod o dan fwy o anfantais na dynion.

Dyma rai negeseuon allweddol o’r ymchwil:

  • Mae diweithdra a ‘gwaith gwael’ [incwm isel a thlodi mewn gwaith] yn effeithio ar bob ethnigrwydd ac ar ddynion a menywod.
  • Mae rhai mathau o ethnigrwydd a rhai menywod [e.e. y rhai o wahanol gefndiroedd ethnig] o dan fwy o anfantais.
  • Mae rhywedd yn cael effaith (negyddol) ychwanegol ar enillion – nid yw ethnigrwydd yn cael effaith o’r fath

Helpu i drechu tlodi.

Dangosodd Dr Holtom y strwythurau cymdeithasol cymhleth sy’n effeithio ar effaith tlodi ar wahanol grwpiau cymdeithasol, ac awgrymodd fod dealltwriaeth o anghydraddoldebau a sut mae gwahanol grwpiau yn ymdopi â thlodi yn allweddol er mwyn gweithredu.

Yn ogystal, byddai cydnabod cysylltiadau pobl â gwasanaethau, a helpu gwasanaethau i fod yn fwy ystyriol o ethnigrwydd a rhywedd, i ganolbwyntio mwy ar y person ac i ymdopi’n well â gwahaniaethau, yn helpu i drechu tlodi.

Ar ôl y cyflwyniadau, cafwyd sesiwn holi ac ateb a thrafodaeth adeiladol ar atebion.

Cynhelir cyfarfod nesaf Spotlight ym mis Hydref 2016.

Cysylltiedig.

Ymchwil EHRC. Pregnancy and maternity discrimination research findings.

Joseph Rowntree Foundation. Breaking the Links between Poverty and Ethnicity in Wales.