‘Acknowledging the world of children’s toys as an insight into understanding deep routed gender bias is a key aspect of researching gender inequality.’

Dros y 6 mis diwethaf mae’r tîm Polisi ac Ymchwil wedi cael y pleser o gefnogi myfyriwr o Brifysgol Caerdydd, Alice McNeill, i wneud gwaith ymchwil ar natur rhyw benodol teganau.

Mae ymchwil yn awgrymu bod teganau plant yn cyfrannu llawer at greu stereoteipiau cymdeithasol o’r hyn sy’n dderbyniol i fechgyn a merched, gyda rhai teganau’n cael eu targedu fwy at un rhyw na’r llall.

Mae’r stereoteipiau hyn yn mynd ymlaen i effeithio ar ymddygiad a dewisiadau gyrfa plant o oedran ifanc iawn.

Yn amlach na pheidio, y dull o farchnata’r teganau sy’n targedu un rhyw yn benodol, yn enwedig cynhyrchu teganau merched yn binc a theganau bechgyn yn las.

Fel rhan o’i hymchwil felly edrychodd Alice ar y ffordd mae teganau’n cael eu cyflwyno a’u gwerthu ar y stryd fawr ac mewn siopau teganau ar-lein. Cafodd hefyd brofiad uniongyrchol o siopa am deganau gyda rhieni plant ifanc.

Casgliadau’r ymchwil

Er nad oedd y siopau dan sylw yn categoreiddio teganau bechgyn a merched yn bendant mae’n amlwg iawn bod y teganau eu hunain, y defnydd o liwiau a’r marchnata’n rhoi arweiniad cryf i’r plant ddewis teganau sy’n adlewyrchu eu rhywedd.

Cynigiwyd rhai teganau lliw niwtral fel gitâr fel modiwl rhywedd niwtral, ac yna fel model pinc hefyd, a oedd yn apelio at ferched yn benodol. I’r gwrthwyneb, roedd lluniau a lliwiau a ddefnyddiwyd mewn adran o’r siop oedd yn gwerthu bocsys offer a theganau adeiladu wedi’u targedu ar gyfer bechgyn.

Fel rhan o’r grwpiau ffocws roedd y rhan fwyaf o’r rhieni’n nodi gwerth am arian, diogelwch ac addysg fel y prif ffactorau i’w hystyried wrth brynu teganau. Fodd bynnag, roedd rhai’n cytuno y byddent yn fwy tebygol o brynu rhai teganau, fel babanod neu bramiau, i ferched, neu focsys offer, i fechgyn.

Roedd yr holl rieni a fynychodd yn cydnabod rôl cymdeithas mewn nodi mai pinc yw lliw merched a glas yw lliw bechgyn. Er bod rhai yn dweud y byddent yn fodlon prynu tegan pinc i’w mab pe bai am ei gael, roeddynt hefyd yn dweud ei bod hi’n anodd mynd yn groes i’r arferion stereonodweddiadol.

Mae Alice yn dadlau bod angen cydnabod yr effaith y gall teganau rhyw benodol ei chael ar anghenion plant mynd i’r afael â hyn mewn cymdeithas. Gall hyn yn ei dro helpu i fynd i’r afael â’r anghydraddoldeb rhywiol cynhenid yn ein cymdeithas.

Diolch yn fawr i Alice am gynnal y gwaith ymchwil hwn.

Mae copi o’r adroddiad llawn yma – Girls, Boys and their Gendered Toys